Quotes from Hanna Krall

PorzÄ…dek historyczny okazuje siÄ™ tylko porzÄ…dkiem umierania.

Jakie niebo? Jaki Bóg?! Ty nie widzisz, co si? dzieje? Ty nie widzisz, ?e Boga ju? dawno tu nie ma? A je?eli nawet jest – staruszek zni?y? g?os – to on jest po ich stronie.

My wiedzieli?my, ?e trzeba umiera? publicznie, na oczach ?wiata.

Wschodnioeuropejscy ?ydzi stworzyli barwny ?wiat. Mieli j?zyk i literatur?, mieli swoich cadyków i bankierów, uczonych i rzemie?lników, socjalistów i chasydów, swoje dania, melodie, ?arty, stroje, westchnienia, gesty i sposób trzymania g?owy. Mieli "rzewny czar",który bra? si? z mieszanki intelektualizmu i mistycyzmu. Nie ma tego ?wiata. Nieliczni ocaleni nie daj? wyobra?enia o nim.

?ydzi jeszcze nie uporali si? ze swoj? polsk? spraw?. Z niemieck? tak, ale to by?o ?atwiejsze. ?atwiej wybacza si? zadawan? ?mier?, ni? poni?enie. Sprawy z Polakami to pami?? o poni?eniu i odtr?cone uczucie. Nic nie rodzi wi?kszej agresji i trwalszej nienawi?ci ni? odtr?cona, niepotrzebna mi?o??.

Tylko literatura mo?e uprzytomni? ?wiatu jego nienormalno??. Nie historia... tylko literatura.

Osiemnastego wieczorem zebrali?my si? u Anielewicza, ca?a pi?tka, sztab. Ja chyba by?em najstarszy, mia?em dwadzie?cia dwa lata, Anielewicz by? m?odszy o rok, razem, w pi?ciu, mieli?my sto dziesi?? lat.

S?uchaj, moje dziecko. Czy ty wiesz, czym by? chleb w getcie? Bo jak nie wiesz, to nigdy nie zrozumiesz, dlaczego tysi?ce ludzi mog?o dobrowolnie przyj?? i z chlebem jecha? do Treblinki. Nikt przecie? tego dotychczas nie zrozumia?.

Przecie? nie piszemy historii. Piszemy o pami?taniu.