Quotes from Harry Mulisch

Iemand die van iemand anders houdt, zegt altijd dat dat komt doordat die ander zo mooi is, op een of andere manier, van buiten of van binnen, of allebei, - terwijl andere mensen daar vaak niets van zien, en meestal is het ook niet zo. Maar wie altijd mooi is, is degene die liefheeft, want hij heeft lief en wordt daardoor bestraald door dat licht.

In het ene landschap was ik het vorige vergeten, zoals je op straat onafgebroken gezichten ziet, die je onafgebroken vergeet

In dat gedicht wilde ik de liefde vergelijken met het soort licht dat je vlak na zonsondergang soms tegen de bomen ziet hangen: van dat toverachtige licht. Dat is het licht, dat in iemand zit die van iemand anders houdt.

Ik dacht vroeger ook, dat de jodenhaat alles met Christus had te maken, maar dat is niet zo; die was er ver vóór Christus ook al, er worden alleen steeds nieuwe redenen voor bedacht: dat ze rijk en patserig zijn, dat ze arm en smerig zijn, dat ze aan de touwtjes van het plutocratische grootkapitalisme trekken, dat ze revolutionairen zijn en het communisme op hun geweten hebben, dat ze geen vaderland bezitten, dat ze hun vaderland herinrichten,-alles is goed, als het maar slecht is.

Look at the way he evokes nature, but only obliquely, in comparison. Did you notice? What one remembers are not the fighting soldiers, but the image of nature - and that goes on existing. The battle has vanished, but the rivers are still there, one can still hear them, and then one becomes, oneself, that shepherd. It's as if he wanted to say that all of existence is a metaphor for another reality and that the whole point is to grasp that other reality.

All the rest is a postscript - the cloud of ash that rises into the stratosphere from the volcano, circles around the earth, and continues to rain down on all its continents for years.

Perhaps you knew for sure when you loved someone, but then she'd never loved anyone yet, and perhaps she would have to accept that she never would.

Van zijn wieg tot zijn afwezige graf was de blijdschap die hij had verspreid steeds toegenomen. Eerst, bij zijn geboorte, waren alleen zijn ouders blij; later maakte hij het hele Duitse volk blij, vervolgens ook het Oostenrijkse; en toen hij stierf was de hele mensheid blij…

Alles zal vergeten worden en ten slotte verdwijnen en dan nooit gebeurd zijn. En het is deze gedachte, die hem plotseling de verdorven kracht geef om te doen wat hem te doen staat.

Boeken die niet gebaseerd zijn op een schema zijn weekdieren.

Schrijven is stratenmaken: op je knieën liggen en achteruit kruipen.

We weten dat hij nooit een concentratiekamp, laat staan een vernietigingskamp heeft bezocht. Dat liet hij over aan Himmler, de baas van de SS en de politie. Laat ik aannemen, dat hij op een dag besloot in Auschwitz te gaan kijken naar de dagelijkse vergassing van duizenden mannen, vrouwen en kinderen, die hij had bevolen. Hoe had hij op die aanblik gereageerd? Maar daarvoor moet ik zijn karakter veranderen, want dat is nu juist wat hij nooit gedaan heeft, en dan had ik hem weer niet begrepen.

Ik denk dat hij het oog van de cycloon wilde zijn. Rondom wordt alles verwoest door orkanen, maar in het oog is het schitterend weer met een blauwe hemel.

Misschien is fictie het net waarin hij gevangen kan worden.

De eeuwige rust komt toch wel – daar hoef ik geen voorschot op te nemen.

Ik weet niet hoe de wereld in elkaar zit, Onno, maar misschien is dat mijn kracht. Als je het mij vraagt zit zij helemaal niet in elkaar, net zo min als de inhoud van een vuilnisbak. Volgens mij is de wereld – althans op aarde – één reusachtig, geïmproviseerd rommeltje, dat in onverklaarbare redenen nog steeds min of meer functioneert. De mens hoor eigenlijk helemaal niet thuis in het heelal; maar nu hij er eenmaal is, is in allerlei opzichten alles mogelijk.

Zelfs als morgen de hemel op aarde werd gevestigd, dan nog zou het, door alles wat er gebeurd was in het verleden, niet de hemel kunnen zijn

Van het bed keek zij hem aan en zei na een tijdje: 'De oorlog is pas afgelopen, wanneer de laatste die hem mee heeft gemaakt, is gestorven.

Özgürlük her ÅŸeyden üstündür (Das Attentat, p. 79).

He felt like someone going to a whorehouse for the first time.

Ik ben van plan een verhaal te schrijven, waarin een vent bezig is een verhaal te schrijven. En in het verhaal, dat die tweede vent schrijft is ook een vent bezig een verhaal te schrijven. En in het verhaal weer, dat die vent schrijft, is weer een vent bezig een verhaal te schrijven, en zo tot in het oneindige. En weet je nu wie die vent is, die het verhaal schrijft in het verhaal van de oneindigste vent? ... Ik.

School het echte werk in de voorbereidingen en was de eigenlijke presentatie niet meer dan een toegift?

Still, national politics meant little to him: about as much as paper airplanes would mean to the survivor of a plane crash.

eat. (Emplacement du Kindle 581). Édition du Kindle.